Ngành may mặc là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động tại Việt Nam. Tuy nhiên, đằng sau những bộ trang phục đẹp mắt là môi trường làm việc tiềm ẩn nhiều rủi ro về sức khỏe và an toàn. Việc thực hiện an toàn lao động trong ngành may không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là yếu tố sống còn để doanh nghiệp phát triển bền vững.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng đi sâu vào các yếu tố nguy cơ, quy trình an toàn và những giải pháp tối ưu nhất hiện nay.
Tại sao an toàn lao động trong ngành may lại quan trọng?
Ngành may mặc không sử dụng quá nhiều máy móc hạng nặng như ngành xây dựng hay cơ khí, nhưng đặc thù công việc đòi hỏi sự lặp đi lặp lại, tiếp xúc với hóa chất và bụi vải thường xuyên.
- Bảo vệ con người: Đây là mục tiêu cao cả nhất. Giảm thiểu tai nạn giúp bảo vệ tính mạng và sức khỏe cho công nhân.
- Ổn định sản xuất: Một vụ tai nạn xảy ra có thể khiến dây chuyền dừng hoạt động, gây thiệt hại lớn về kinh tế.
- Xây dựng uy tín doanh nghiệp: Các đối tác quốc tế (như các hãng thời trang lớn) luôn đặt tiêu chuẩn an toàn lao động lên hàng đầu khi chọn nhà cung cấp.
- Tuân thủ pháp luật: Tránh các rủi ro về pháp lý, xử phạt hành chính từ các cơ quan chức năng.
Tại sao an toàn lao động trong ngành may lại quan trọng?
Các rủi ro thường gặp ảnh hưởng an toàn lao động trong ngành may
Để phòng tránh, trước tiên chúng ta cần nhận diện các “mối nguy” tiềm ẩn:
Tai nạn do máy móc
Các thiết bị như máy may, máy cắt đứng, máy dập cúc… có tốc độ vận hành nhanh. Chỉ một phút lơ là, người lao động có thể bị kim đâm, máy cắt vào tay hoặc tóc bị cuốn vào motor.
Cháy nổ – Mối nguy hàng đầu
Xưởng may là nơi tập trung cực lớn các vật liệu dễ cháy như vải vụn, bông sợi, thùng carton. Một tàn thuốc, chập điện hoặc sự cố tĩnh điện nhỏ cũng có thể bùng phát thành đám cháy lớn chỉ trong vài phút.
Bệnh nghề nghiệp do bụi vải và hóa chất
Bụi phổi là căn bệnh phổ biến nhất trong ngành may do công nhân hít phải xơ sợi trong thời gian dài. Ngoài ra, các loại hóa chất nhuộm vải, thuốc tẩy cũng có thể gây dị ứng da và các vấn đề về đường hô hấp.
Công thái học (Ergonomics)
Công nhân may thường phải ngồi một tư thế quá lâu, thực hiện các thao tác lặp lại của bàn tay và cổ chân. Điều này dẫn đến các bệnh về cột sống, đau khớp và mỏi mắt nghiêm trọng.
Các rủi ro thường gặp ảnh hưởng an toàn lao động trong ngành may
Quy trình an toàn lao động trong ngành may
Để đảm bảo an toàn, doanh nghiệp cần xây dựng và thực thi một quy trình nghiêm ngặt:
Bước 1: Trang bị bảo hộ lao động (PPE)
Công nhân cần được trang bị đầy đủ:
- Khẩu trang chống bụi chuyên dụng.
- Mũ chụp tóc (đối với người tóc dài để tránh cuốn vào máy).
- Găng tay kim loại (dành riêng cho thợ sử dụng máy cắt vải).
- Giày bảo hộ hoặc dép có độ ma sát cao.
Bước 2: Kiểm tra thiết bị định kỳ
Máy móc phải được bảo trì thường xuyên. Các bộ phận truyền động phải có nắp che chắn. Hệ thống tiếp địa cho máy phải đảm bảo để tránh rò rỉ điện.
Bước 3: Đào tạo và huấn luyện
Không chỉ đào tạo kỹ năng may, doanh nghiệp phải tổ chức các buổi huấn luyện về an toàn lao động (ATVSLD) định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm một lần cho cả công nhân cũ và mới.
Quy trình an toàn lao động trong ngành may
Những giải pháp tối ưu để đảm bảo an toàn lao động trong ngành may
Giải pháp phòng chống cháy nổ tại xưởng
Đây là phần quan trọng nhất trong chiến lược an toàn lao động:
- Hệ thống thông gió: Giúp giảm nồng độ bụi vải trong không khí, giảm nguy cơ cháy lan và bảo vệ phổi người lao động.
- Quy hoạch kho bãi: Vải thành phẩm và nguyên liệu phải được xếp cách xa bảng điện tối thiểu 0.5m và cách trần 0.5m.
- Hệ thống PCCC: Lắp đặt đầu phun sprinkler tự động, trang bị đủ bình chữa cháy xách tay và lối thoát nạn luôn luôn phải để trống (không được để hàng hóa cản trở).
Cải thiện môi trường làm việc
Bên cạnh máy móc, môi trường làm việc đóng vai trò then chốt:
- Ánh sáng: Phải đủ độ rọi để công nhân không phải nheo mắt, giúp giảm mệt mỏi và sai sót kỹ thuật dẫn đến tai nạn.
- Tiếng ồn: Các xưởng may thường rất ồn do hàng trăm máy chạy cùng lúc. Cần có biện pháp tiêu âm hoặc trang bị nút bịt tai cho công nhân ở những bộ phận quá ồn.
- Chế độ nghỉ ngơi: Khuyến khích công nhân tập các bài tập vận động nhẹ giữa giờ để giảm áp lực lên cột sống.
Những mẫu biển báo cần có trong ngành may mặc
Việc sử dụng hình ảnh trực quan giúp công nhân ghi nhớ quy định tốt hơn:
- Biển báo nguy hiểm: Đặt tại các tủ điện, máy cắt.
- Biển báo bắt buộc: “Phải đeo khẩu trang”, “Phải chụp tóc”.
- Biển chỉ dẫn: Lối thoát hiểm, vị trí đặt bình chữa cháy.
Mẫu biển báo cần có trong ngành may mặc
Kiểm tra và giám sát: Vai trò của cán bộ an toàn
Mỗi xưởng may nên có đội ngũ hoặc cán bộ phụ trách an toàn lao động chuyên trách. Nhiệm vụ của họ là:
- Đi thực địa hằng ngày để phát hiện các hành vi vi phạm (ví dụ: công nhân tự ý tháo nắp che máy hoặc không đeo trang bị bảo hộ,..).
- Kiểm tra hạn sử dụng của bình chữa cháy.
- Lắng nghe ý kiến của công nhân về các sự cố “suýt xảy ra” để phòng ngừa sớm.
Ứng dụng công nghệ trong quản lý
Ngày nay, nhiều doanh nghiệp may mặc lớn đã áp dụng:
- Cảm biến khói thông minh: Báo động trực tiếp qua điện thoại của quản lý.
- Máy may thế hệ mới: Tự động dừng hoạt động khi có dị vật (tay người) tiến quá gần khu vực kim may.
- Phần mềm quản lý ATVSLD: Theo dõi lịch khám sức khỏe và huấn luyện an toàn của hàng nghìn nhân công một cách chính xác.
Bài học kinh nghiệm từ các sự cố trong ngành may
Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ tai nạn lao động trong ngành may đến từ:
- Sự chủ quan: “Tôi làm cả chục năm có sao đâu” – dẫn đến việc lười sử dụng bảo hộ.
- Chạy theo năng suất: Vì ép KPI, công nhân làm việc quá sức dẫn đến mất tập trung.
- Thiếu sự quan tâm từ ban lãnh đạo: Coi chi phí an toàn là một loại chi phí “phí phạm” thay vì là một khoản đầu tư.
Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy: An toàn là năng suất. Một môi trường làm việc an toàn sẽ giữ chân được lao động lành nghề, giảm chi phí tuyển dụng và đào tạo lại.
An toàn lao động trong ngành may không phải là việc ngày một ngày hai, mà là một hành trình liên tục của sự cải thiện và kỷ luật. Khi người công nhân cảm thấy được bảo vệ, họ sẽ cống hiến hết mình, từ đó tạo ra những sản phẩm chất lượng nhất.
Một số câu hỏi về an toàn lao động trong ngành may
Công nhân may có bắt buộc phải khám sức khỏe nghề nghiệp không?
Có. Theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe ít nhất một lần một năm cho người lao động. Riêng với công nhân làm việc trong môi trường tiếp xúc nhiều bụi vải, hóa chất (được xếp vào danh mục công việc nặng nhọc, độc hại), doanh nghiệp phải tổ chức khám ít nhất 6 tháng một lần.
Loại bảo hộ lao động nào là quan trọng nhất trong xưởng may?
Không có loại nào là duy nhất, nhưng 3 món “bất ly thân” bao gồm:
- Khẩu trang: Ngăn bụi vải gây bệnh phổi.
- Mũ chụp tóc: Tránh tai nạn cuốn tóc vào motor máy.
- Găng tay sắt: Bắt buộc đối với thợ cắt vải để tránh đứt lìa ngón tay khi sử dụng máy cắt đứng hoặc máy cắt băng tải.
Nếu xảy ra hỏa hoạn trong xưởng may, việc đầu tiên cần làm là gì?
Ngay khi phát hiện đám cháy, việc đầu tiên là báo động (hét to hoặc nhấn nút báo cháy) và ngắt cầu dao điện khu vực đó. Sau đó, tùy vào quy mô đám cháy mà sử dụng bình chữa cháy tại chỗ hoặc hướng dẫn mọi người thoát hiểm theo lối ra gần nhất. Tuyệt đối không nán lại để thu gom tài sản hay hàng hóa.
Doanh nghiệp không trang bị đồ bảo hộ cho công nhân sẽ bị phạt như thế nào?
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp có hành vi không trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động có thể bị phạt tiền từ 5.000.000đ đến 50.000.000đ tùy vào số lượng người lao động bị vi phạm. Ngoài ra, nếu xảy ra tai nạn do thiếu bảo hộ, doanh nghiệp còn phải bồi thường thiệt hại rất lớn cho người lao động.
Qua bài viết này, hy vọng bạn đã có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về các quy tắc cũng như giải pháp đảm bảo an toàn lao động trong ngành may mặc. Chúng tôi hiểu rằng, quản lý một lực lượng lao động khổng lồ với vô vàn rủi ro tiềm ẩn là một áp lực không hề nhỏ đối với các chủ doanh nghiệp.
Nếu bạn có nhu cầu tìm kiếm dịch vụ huấn luyện an toàn lao động và quan trắc môi trường lao động chuyên nghiệp, hãy liên hệ ngay với An Toàn Nhân Viên. Chúng tôi đồng hành cùng bạn xây dựng một môi trường làm việc không chỉ an toàn mà còn tràn đầy cảm hứng, giúp doanh nghiệp bứt phá năng suất bền vững!
Thêm bình luận