Trong hệ thống quản lý an toàn tại doanh nghiệp, An toàn vệ sinh viên được ví như “mắt xích” quan trọng nhất kết nối giữa người sử dụng lao động và người lao động. Hiểu rõ Điều 74 Luật an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn là chìa khóa để xây dựng môi trường làm việc không tai nạn.
Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định tại điều 74, quyền lợi, nghĩa vụ và cách thức vận hành mạng lưới an toàn vệ sinh viên hiệu quả.
1. Nội dung điều 74 Luật An toàn vệ sinh lao động 2015
Điều 74 quy định cụ thể về An toàn, vệ sinh viên. Theo đó, mỗi tổ sản xuất trong các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải có ít nhất một an toàn, vệ sinh viên kiêm nhiệm trong giờ làm việc.
1.1 Tiêu chuẩn lựa chọn an toàn vệ sinh viên
Không phải bất kỳ ai cũng có thể đảm nhận vị trí này. Theo luật định, an toàn vệ sinh viên phải là:
- Người lao động trực tiếp.
- Am hiểu chuyên môn và kỹ thuật an toàn, vệ sinh lao động.
- Tự nguyện và nhiệt tình trong việc thực hiện các biện pháp ATVSLĐ.
- Được người lao động trong tổ bầu ra.
1.2 Mạng lưới an toàn vệ sinh viên
Mạng lưới này hoạt động dưới sự quản lý của Ban chấp hành công đoàn cơ sở. Nếu doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn, người sử dụng lao động sẽ phối hợp với tập thể người lao động để ban hành quy chế hoạt động.
Nội dung điều 74 Luật An toàn vệ sinh lao động 2015
2. Nghĩa vụ của an toàn vệ sinh viên (Khoản 4 Điều 74)
Dựa trên Điều 74, một an toàn vệ sinh viên có 4 nhóm nghĩa vụ chính sau đây:
2.1 Đôn đốc và kiểm tra tại chỗ
Đây là nhiệm vụ thường xuyên nhất. Họ có trách nhiệm nhắc nhở mọi người trong tổ, đội chấp hành quy định về:
- Sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân (mũ, găng tay, giày bảo hộ…).
- Tuân thủ quy trình vận hành máy móc an toàn.
- Giữ gìn vệ sinh môi trường làm việc và ngăn nắp tại nơi sản xuất.
2.2 Giám sát việc thực hiện các tiêu chuẩn
An toàn vệ sinh viên giám sát việc thực hiện các biện pháp an toàn của doanh nghiệp. Họ đảm bảo rằng các thiết bị che chắn, thiết bị an toàn của máy móc luôn trong tình trạng hoạt động tốt.
2.3 Phát hiện và kiến nghị kịp thời
Khi phát hiện các trường hợp mất an toàn hoặc vi phạm quy định, họ phải báo cáo ngay với tổ trưởng hoặc cấp trên. Đặc biệt, đối với các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, việc phát hiện sớm các lỗi kỹ thuật có thể ngăn chặn những thảm họa lớn.
2.4 Tham gia xây dựng kế hoạch ATVSLĐ
Họ là người sát sao nhất với hiện trường, vì vậy ý kiến của họ rất quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch bảo hộ lao động, các biện pháp kỹ thuật an toàn và tham gia điều tra các vụ tai nạn lao động xảy ra trong tổ.
Nghĩa vụ của an toàn vệ sinh viên (Khoản 4 Điều 74)
3. Quyền hạn của an toàn vệ sinh viên (Khoản 5 Điều 74)
Luật pháp trao cho họ những quyền hạn cụ thể để có tiếng nói trong công tác bảo vệ con người:
- Quyền thông tin: Được cung cấp đầy đủ thông tin về các yếu tố nguy hiểm, có hại tại nơi làm việc.
- Quyền đào tạo: Được dành thời gian trong giờ làm việc để huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ.
- Quyền yêu cầu dừng việc: Yêu cầu người lao động dừng làm việc nếu thấy nguy cơ xảy ra tai nạn lao động khẩn cấp và báo cáo kịp thời.
- Quyền kiến nghị: Yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn và cung cấp thiết bị bảo hộ đúng tiêu chuẩn.
4. Tại sao doanh nghiệp cần chú trọng điều 74 Luật an toàn vệ sinh lao động?
Việc thực hiện nghiêm túc Điều 74 không chỉ là để “đối phó” với các đợt thanh tra, mà mang lại lợi ích thiết thực:
- Giảm thiểu chi phí tai nạn: Chi phí cho một vụ tai nạn lao động (bồi thường, đình trệ sản xuất, sửa chữa máy móc) luôn lớn hơn rất nhiều so với chi phí duy trì mạng lưới an toàn vệ sinh viên.
- Nâng cao năng suất: Người lao động an tâm làm việc trong môi trường an toàn sẽ có năng suất cao hơn.
- Xây dựng văn hóa an toàn: Khi an toàn trở thành ý thức tự giác từ cấp tổ, đội, doanh nghiệp sẽ xây dựng được hình ảnh chuyên nghiệp và bền vững.
Doanh nghiệp cần chú trọng điều 74 Luật an toàn vệ sinh lao động
5. Các lưu ý khi triển khai mạng lưới an toàn vệ sinh viên
Để Điều 74 thực sự đi vào đời sống sản xuất, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Chế độ phụ cấp đặc thù: Theo Khoản 6 Điều 74, an toàn vệ sinh viên được hưởng phụ cấp trách nhiệm. Mức phụ cấp này do người sử dụng lao động và ban chấp hành công đoàn thỏa thuận, thường được ghi vào thỏa ước lao động tập thể.
- Đào tạo chuyên sâu định kỳ: Đừng để họ hoạt động chỉ dựa trên kinh nghiệm. Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa huấn luyện an toàn lao động định kỳ (theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP) để cập nhật các kiến thức về: Nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro, kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản, luật pháp và các tiêu chuẩn kỹ thuật mới.
- Hỗ trợ từ ban lãnh đạo: Mạng lưới này sẽ bị vô hiệu hóa nếu các kiến nghị của họ không được xem xét. Cần có một quy trình phản hồi rõ ràng từ phòng HSE hoặc ban giám đốc đối với các đề xuất của an toàn vệ sinh viên.
Lưu ý khi triển khai mạng lưới an toàn vệ sinh viên
6. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về điều 74 Luật an toàn vệ sinh lao động
Câu 1: Một tổ sản xuất có 50 người thì cần bao nhiêu an toàn vệ sinh viên?
Trả lời: Theo luật, ít nhất phải có 1 người. Tuy nhiên, với số lượng 50 người và tùy vào mức độ rủi ro của ngành nghề, doanh nghiệp nên bố trí 2-3 người để đảm bảo bao quát hết các vị trí.
Câu 2: An toàn vệ sinh viên có phải là nhân viên chuyên trách bảo hộ lao động không?
Trả lời: Không. Đây là vị trí kiêm nhiệm. Họ vẫn làm công việc sản xuất bình thường nhưng dành một phần thời gian để thực hiện nhiệm vụ an toàn.
Câu 3: Nếu doanh nghiệp không thành lập mạng lưới này có bị phạt không?
Trả lời: Có. Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, hành vi không thiết lập mạng lưới an toàn vệ sinh viên hoặc không có phụ cấp cho họ có thể bị xử phạt hành chính tùy theo quy mô vi phạm
Điều 74 Luật an toàn vệ sinh lao động là văn bản pháp lý quan trọng, tạo tiền đề cho việc kiểm soát rủi ro từ cấp cơ sở. Một mạng lưới an toàn vệ sinh viên hoạt động hiệu quả chính là “lá chắn” vững chắc nhất bảo vệ tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp – đó chính là con người.
Để Điều 74 Luật ATVSLĐ được triển khai đúng luật và hiệu quả, doanh nghiệp cần song song huấn luyện an toàn lao động cho an toàn vệ sinh viên và quan trắc môi trường lao động định kỳ nhằm nhận diện sớm rủi ro, phòng ngừa tai nạn và bệnh nghề nghiệp. An Toàn Nhân Viên cung cấp trọn gói 2 dịch vụ này theo đúng quy định pháp luật, giúp doanh nghiệp tuân thủ – an toàn – phát triển bền vững. Liên hệ ngay để được tư vấn chi tiết.
Thêm bình luận