Trong bối cảnh các đợt thanh tra liên ngành về lao động ngày càng thắt chặt, huấn luyện an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) không còn là việc “có cũng được, không cũng không sao”. Nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn xem nhẹ công tác này, dẫn đến những khoản phạt hàng trăm triệu đồng, thậm chí là đình chỉ hoạt động hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự khi có tai nạn xảy ra.
Bài viết này sẽ chỉ ra 7 sai lầm khiến doanh nghiệp bị phạt khi không huấn luyện an toàn lao động và giải pháp khắc phục triệt để cho doanh nghiệp.
1. Tại sao doanh nghiệp thường “bỏ quên” huấn luyện ATLĐ?
Dù pháp luật đã quy định rõ tại Luật an toàn vệ sinh lao động 2015, nhưng nhiều chủ doanh nghiệp vẫn chọn cách trì hoãn hoặc bỏ qua vì những lý do sau:
- Doanh nghiệp cho rằng việc thuê đơn vị huấn luyện và trả lương cho nhân viên trong ngày đi học là một khoản chi phí lãng phí.
- Nhiều cơ sở sản xuất hoạt động nhiều năm không xảy ra tai nạn nên nảy sinh tâm lý chủ quan, cho rằng quy trình hiện tại đã đủ an toàn.
- Các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường không có bộ phận HSE (Health – Safety – Environment) chuyên nghiệp để cập nhật các quy định pháp luật mới nhất.
- Nghĩ rằng chỉ công nhân trực tiếp sản xuất mới cần học, còn khối văn phòng hoặc quản lý thì không cần.
>> Xem thêm: Quy trình học và điều kiện cấp chứng chỉ an toàn lao động theo đúng quy định
Doanh nghiệp thường “bỏ quên” huấn luyện ATLĐ
2. 7 sai lầm khiến doanh nghiệp bị phạt khi không huấn luyện ATLĐ
2.1 Không huấn luyện ATLĐ cho đầy đủ các nhóm đối tượng
Theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP, người lao động được chia thành 6 nhóm huấn luyện. Sai lầm lớn nhất là doanh nghiệp chỉ huấn luyện cho Nhóm 3 (người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt) mà bỏ qua Nhóm 1 (Người quản lý), Nhóm 4 (Người lao động phổ thông) hay Nhóm 6 (An toàn vệ sinh viên).
Mức phạt: Phạt tiền lên đến 50.000.000 VNĐ tùy theo số lượng người lao động chưa được huấn luyện.
2.2 Sử dụng chứng chỉ/thẻ an toàn không hợp lệ (Chứng chỉ “ma”)
Nhiều DN vì ham rẻ hoặc muốn nhanh chóng đối phó với đoàn thanh tra nên đã mua chứng chỉ từ các tổ chức không được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cấp phép.
Hậu quả: Khi thanh tra quét mã QR hoặc tra cứu dữ liệu, nếu là chứng chỉ giả, DN không chỉ bị phạt tiền mà còn bị đưa vào danh sách đen theo dõi đặc biệt.
2.3 Không tổ chức huấn luyện định kỳ
Huấn luyện ATLĐ không phải là việc làm một lần duy nhất. Thẻ an toàn (Nhóm 3) có thời hạn 2 năm, và hàng năm doanh nghiệp phải tổ chức huấn luyện cập nhật kiến thức. Việc để chứng chỉ hết hạn tương đương với việc chưa bao giờ huấn luyện.
2.4 Thiếu hồ sơ sổ sách theo dõi công tác ATVSLĐ
Nhiều đơn vị có tổ chức học thật, nhưng lại không lưu trữ: Kế hoạch huấn luyện, danh sách điểm danh, bài kiểm tra sát hạch, và sổ theo dõi cấp phát thẻ. Khi đoàn thanh tra yêu cầu, doanh nghiệp không có bằng chứng chứng minh đã thực hiện đúng quy trình.
7 sai lầm khiến doanh nghiệp bị phạt khi không huấn luyện ATLĐ
2.5 Tự ý huấn luyện khi không đủ điều kiện
Luật cho phép doanh nghiệp tự huấn luyện cho Nhóm 4, nhưng với điều kiện người huấn luyện phải có chứng chỉ chuyên môn phù hợp và doanh nghiệp phải lập phương án huấn luyện gửi cơ quan chức năng. Nếu tự ý làm mà không đảm bảo trình độ chuyên môn, kết quả huấn luyện sẽ bị hủy bỏ.
2.6 Không huấn luyện lại khi thay đổi công nghệ, thiết bị
Đây là lỗi phổ biến ở các nhà máy. Khi nhập máy móc mới hoặc chuyển người lao động sang vị trí mới, doanh nghiệp quên mất việc phải huấn luyện bổ sung về quy trình vận hành an toàn cho thiết bị đó.
2.7 “Học hình thức” – Có tên nhưng không có người
Cho nhân viên ký tên vào danh sách nhưng không thực sự tham gia lớp học. Điều này cực kỳ nguy hiểm. Người lao động không hiểu rủi ro sẽ dẫn đến tai nạn lao động (TNLĐ). Lúc này, lỗi hoàn toàn thuộc về người sử dụng lao động do không trang bị đủ kiến thức cho nhân viên.
3. Bài học đắt giá từ thực tế khi không huấn luyện ATLĐ
Trường hợp của Công ty Sản xuất Cơ khí A (Bình Dương – 2023): Công ty A có 50 công nhân vận hành máy dập. Để tiết kiệm chi phí, Giám đốc chỉ cho 5 tổ trưởng đi học lấy thẻ Nhóm 3, 45 công nhân còn lại chỉ được hướng dẫn miệng tại chỗ.
- Sự cố: Một công nhân mới vào làm được 1 tháng đã bị dập nát bàn tay do vi phạm quy trình an toàn.
- Kết quả thanh tra: Đoàn kiểm tra phát hiện công nhân này chưa được huấn luyện Nhóm 3 chính quy.
- Thiệt hại:
1. Phạt hành chính 30 triệu đồng vì lỗi không huấn luyện.
2. Bồi thường cho người lao động hơn 200 triệu đồng (do không có bảo hiểm TNLĐ và lỗi thuộc về DN).
3. Đình chỉ dây chuyền sản xuất 1 tháng để khắc phục.
4. Uy tín của doanh nghiệp bị giảm sút nghiêm trọng khi đấu thầu các dự án quốc tế.
Bài học đắt giá từ thực tế khi không huấn luyện ATLĐ
4. Cách khắc phục lỗi huấn luyện ATLĐ
Để khắc phục triệt để các lỗi và hậu quả trên, doanh nghiệp cần chủ động đưa việc huấn luyện ATVSLĐ vào chiến lược phát triển cốt lõi:
- Tuân thủ pháp luật: Tổ chức huấn luyện đầy đủ, đúng thời hạn (lần đầu và định kỳ) cho cả 06 nhóm đối tượng theo quy định tại Nghị định 44/2016/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
- Chọn đơn vị uy tín: Hợp tác với các tổ chức được cấp phép hoạt động huấn luyện an toàn lao động để đảm bảo nội dung và chất lượng đào tạo theo đúng chương trình khung của Bộ LĐTBXH.
- Cá nhân hóa nội dung: Huấn luyện phải bám sát đặc thù sản xuất, máy móc, hóa chất và các yếu tố nguy hiểm riêng có của từng bộ phận, vị trí làm việc trong doanh nghiệp.
- Thực hành và Kiểm tra: Kết hợp lý thuyết với thực hành, diễn tập xử lý tình huống khẩn cấp, và thực hiện kiểm tra đánh giá để cấp Thẻ/Chứng nhận an toàn cho người lao động.
Đầu tư vào huấn luyện an toàn lao động là đầu tư vào con người, vào sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Việc trì hoãn huấn luyện an toàn lao động đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro pháp lý và đặt tính mạng, sức khỏe của nhân viên vào vòng nguy hiểm. Đừng để những lỗi cơ bản này làm tổn hại đến danh tiếng và tài chính của công ty bạn.
Đã đến lúc hành động chuyên nghiệp để bảo vệ tài sản quý giá nhất!
Liên hệ ngay với An Toàn Nhân Viên để được tư vấn lộ trình đào tạo huấn luyện an toàn lao động đảm bảo tuân thủ 100% quy định pháp luật và xây dựng môi trường làm việc không rủi ro.
Thêm bình luận